Kunst. De denker en de zittende vrouw.

De denker en de zittende vrouw. Roemenië, Hamangiacultuur, 5000 - 4600 VOT, Dit is 7000 à 6600 jaar geleden.

De denker en de zittende vrouw. Roemenië, Hamangiacultuur, 5000 – 4600 VOT, Dit is 7000 à 6600 jaar geleden.

In de geschiedenis zijn er kunstwerken die een bijzondere plaats innemen, die bijna iedereen kent: het gouden masker van Toet Ankh Amon, het Pantheon in Rome, de Mona Lisa in het Louvre, de zonnebloemen van Van Gogh, …. een eindeloze lijst.Kunstwerken uit een veel verdere verleden zijn nauwelijks bekend bij het grote publiek maar vaak verdienen ze dat wel. Sommige zijn van een buitengewone kwaliteit. Een van mijn lievelingswerken is “de denker en de zittende vrouw” die gevonden werden in Roemenië en tussen 6.600 en 7.000 jaar oud is.
De vrouw zit er ontspannen bij. We weten dat deze mensen boeren waren. De kans is groot dat ze uitrustten na een dag werk. De man zit er ook ontspannen bij en denkt na. De rest is speculatie.
Een paradox
Beide deeltjes komen voor wat betreft een vorm zeer modern over. Als we ze voor het eerst zouden zien, zonder voorkennis, dan zouden kunnen denken dat dit een kunstwerk is dat zeer recent, toch niet meer dan 100 jaar oud is. Vergelijk met het bronzen standbeeld van Rodin[1], Le penseur, uit 1902, dat bij ons spontaan over als een beeld dat ouder is dan ‘De denker en de zittende vrouw’. Verrassend is ook dat zeer oude kunstwerken soms stijlkenmerken vertonen met recente kunstwerken uit de 20e eeuw. Paul Levy schreef: “Their elongated necks and small heads are compellingly reminiscent of Matisse and the Cubist painters and sculptors, and a curator told me that it is just possible that Brancusi saw them.”[2]

Rodin 'Le penseur'. Rodin stelde in 1902 Dante Aleghieri voor, dit is dus 'de dichter'.

Rodin ‘Le penseur’. Rodin stelde in 1902 Dante Aleghieri voor, dit is dus ‘de dichter’.


Hamangiacultuur en houtbewerking
De Hamangiacultuur in de Roemenië begon rond 5250/5200 VOT en duurde tot rond 4550/4500 VOT. Het was een cultuur van boeren die in kleine gemeenschappen leefden, zonder staat. Technisch stonden ze op hetzelfde niveau als de eerste Europese boeren die iets meer dan 1000 jaar er voor uit Anatolië Europa waren binnen getrokken. De beeldjes werden gevonden in 1956. Ze zijn gemaakt van klei een waren gebakken in een oven. Opvallend is ook dat de man op een stoeltje of een krukje zit. Het is een van de oudste uitbeeldingen van meubilair in de geschiedenis. Zo’n stoeltje is niet moeilijk om maken. Leerlingen in houtbewerking leren dat in hun eerste jaar. Zoals zoveel zaken is het niet moeilijk als het iemand uitlegt maar is het veel moeilijker, vertrekkende van nul, om zo iets te ontwikkelen of uit te vinden. Het stoeltje wijst erop dat bijna 7000 jaar geleden boeren in Zuidoost-Europa ontwikkelde houtbewerking en de noodzakelijke stenenwerktuigen hadden.

De beeldjes ‘De denker en de zittende vrouw’ horen ongetwijfeld bij de grootste kunstwerken door de mens gemaakt. Ze mogen vandaag even fris als bijna 7000 jaar geleden.

Marc.Vermeersch@gmail.com

Egyptisch koningskoppel. 27ste eeuw VOT. Zeer statisch in vergelijking met 'De denker en de zittende vrouw'.

Egyptisch koningskoppel. 27ste eeuw VOT. Zeer statisch in vergelijking met ‘De denker en de zittende vrouw’.

Hamangiacultuur. Zeer gestyleerd hoofdloos beeldje. De twee gaatjes in de schouder wijzen op het dragen als halssnoer.

Hamangiacultuur. Zeer gestyleerd hoofdloos beeldje. De twee gaatjes in de schouder wijzen op het dragen als halssnoer.


[1] het beeld van Rodin werd aanvankelijk ook de dichter genoemd omdat het Alighieri Dante moest voorstellen.
[2] Paul Levy, Beautiful Ashmolean Exhibition Offers Glimpse of ‘Old Europe’, May 21, 2010. http://online.wsj.com/article/SB127438940492094541.html

Andere blogs over esthetisch gevoel en kunstAndere blogs over esthetisch gevoel en kunst
Kunst Olduvai 1,74 M BP, de bavianenkop
De oorsprong van esthetisch gevoel en kunst.
Schelpen en pluimen, nieuwe kunstobjecten van neanderthalers 
De oudste door de mens bewerkte beeldjes
Het oudste liefdesbeeldje ter wereld.
Een virtueel bezoek aan de grot van Lascaux

Chauvet, grottenkunst in Europa tot 32.410 jaar oud
Der Löwenmensch, het oudst bekende beeldje met een combinatie mens-dier
Het oudste Europees Venusbeeldje uit de Hohle Felsgrot (D)
Schelpen en pluimen, nieuwe kunstobjecten van neanderthalers
De oudste juwelen ter wereld
Nerja, oudste grottenkunst in Europa, meer dan 40.000 jaar oud
Vela Spila (Kroatië), keramiek 17.500 jaar geleden
Kunst. De denker en de zittende vrouw.
De Kalahari 70.000 jaar geleden: religie, totem, kunst en een python (a) de neushoorngrot
De Kalahari 70.000 jaar geleden (b) de neushoorngrot de interpretatie

Advertisements

Over marc vermeersch

Sedert 2002 werk ik aan een "geschiedenis van de mens". In 2008 verschenen twee boeken over jagers en verzamelaars. in 2012 verscheen het boek van mijn doctoraat. Boek 3 over het ontstaan van landbouw en veeteelt in Zuidwest-Azië verscheen in oktober 2014. De volgende jaren werk ik aan Boek 4 over landbouw en veeteelt in China, Amerika en Nieuw-Guinea.
Dit bericht werd geplaatst in Denker en zittende vrouw 7000 VOT, esthetisch gevoel, kunst, prehistorie en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Kunst. De denker en de zittende vrouw.

  1. ludovanborm zegt:

    mag ik vragen, marc, hoe autenthiek deze beelden zijn, naast dat het verhaal wel helemaal klopt?

  2. Beste Ludo,
    de beeldjes werden door een universitair team opgegraven. Intussen zijn meer dan 50 jaar voorbij. Indien het om een vervalsing zou gaan zou dit uitgekomen zijn want de beeldjes zijn bij archeologen en historici al lang wereldwijd bekend. Ik probeer om binnen enkele dagen foto’s van een aantal andere beeldjes bij de blog te voegen. Hun stijl wijst er op dat ‘de denker en de zittende vrouw’ niet uit de lucht vielen maar passen in een lange traditie. Dat neemt niet weg dat ze van een buitengewone kwaliteit zijn. Ze lijken zo modern dat je er inderdaad zou aan twijfelen of ze wel bijna 7000 jaar oud zijn. De lange traditie waar ik naar verwijs is die van voornamelijk vrouwenbeeldjes, waaronder de bekende stenen Venusen deze zoals die van Hohle Fels (http://wp.me/p12Q9L-bE) die meer dan 30.000 jaar oud is. mvg, Marc.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s