Utopie en sprookje

In DM van vandaag staat een artikel, Deze architect ontwerpt nieuw economisch systeem: “Eigendom is vooral dom” “ http://www.demorgen.be/economie/deze-architect-ontwerpt-nieuw-economisch-systeem-eigendom-is-vooral-dom-be136bbf/

De architect, Rau, ziet het zo, autofabrikanten leven in de toekomst auto’s uit en je huurt die. Idem voor lampen en licht en “kledij, gebouwen, wasmachines, stoelen, tapijten, gevels, ramen” enz.

thomas-rau

Thomas Rau

“Maar als de gebruiker alleen betaalt voor licht, dan móét de producent wel zo zuinig mogelijke producten maken die zo lang mogelijk meegaan en waarvan ze de grondstoffen steeds weer zo veel mogelijk hergebruiken”, vertelt de architect. “Dat gaat veel verder dan duurzaamheid, wat enkel het bestaande systeem optimaliseert. Nee, je moet het transformeren.” “ De analyse is kinderachtig simplistisch. Rau herleidt de kost van lichtinstallaties tot de kost van de recuperatie van materialen i.p.v. de productie van de goederen die uiteraard veel meer kost. Zijn veronderstelling is zonder meer nonsens. In België wordt sedert ca. 10 jaar een Recupeltaks betaald bij alle goederen/hardware die verkocht wordt. Mat dat geld worden de grondstoffen die aan het einde van de levenscyclus van een product blijven gerecupereerd om opnieuw te gebruiken. Ik las of hoorde onlangs dat de productie van staal in Europa voor ca. de helft gebeurt met gerecupereerd ijzer. Het bedrag dat voor Recupel betaald wordt is verrassend laag, lager dan b.v. 10 jaar geleden, toen een wet in voege kwam dat alles van elektronische apparaten moest kunnen gerecupereerd worden. Alle producenten moesten hun producten aanpassen.

Een paar jaar geleden bezocht ik in Antwerpen een firma die oude GSM’s en PC’s recupereert. Zij doen de eerste scheiding van onderdelen. Het definitieve werk gebeurt bij Umicore in Hoboken. Veel onderdelen zijn metalen, t.e.m. goud. Het is vandaag een sector van de nijverheid.

Producenten hebben zeker in meerdere sectoren minderwaardige producten gemaakt. Ik moest er aan denken, elke keer dat ik een lamp verving. Mijn vrienden die lang geleden een R4 hadden en die aan de Heirnislaan in Gent parkeerden konden na 3 jaar +, de gaatjes in hun blikken deuren tellen. Wie kon, kocht geen Franse auto, maar een Duitse. Duurder, maar een VW ging véél langer mee. Goedkoop produceren bracht niet enkel voordelen.

“Maar bij Rau blijft een product eigendom van de producent en komt aan het einde van zijn levenscyclus altijd daar terug. “Als je shit hebt gemaakt, krijg je shit terug”, vat hij samen.” Zelden grotere nonsens gelezen. Aan het einde van zijn levenscyclus is b.v. een wagen potentiële grondstof, niet veel meer. De originele kwaliteit bestaat niet meer.

De recuperatie van materialen is het hoofdprobleem niet meer.

Wie controleert de prijs van licht?

De brave burger Rau spreekt niet over wie de prijs van licht bepaalt? Is dat b.v. enkel Philips? Moet iemand die zelf elektriciteit produceert (steeds meer mensen) opnieuw het mooiste van de opbrengst aan Eandis en Engie afstaan? Ontstaat een conglomeraat van een klein aantal grote firma’s die de prijzen, uiteraard monopolistisch, bepaalt? Of krijgen we een soort TMVW dat 200.000.000€ in een voetbalstadium investeert en er in slaagde om op 50 jaar de prijs per m³ van 0,175€ per m³ te verveelvoudigen?

Wie wil iets nieuws?

De grote bedrijven die zullen verhuren zullen uiteraard allerlei technieken bedenken om toch zeer veel te verkopen. Binnenkort worden b.v. alle diesels verboden = verplichte vervanging. Nog een aantal jaren later: alle wagens met brandstof vervangen = verplichte vervanging. Enzovoort. Technische nieuwe mogelijkheden, zoals recent de GPS, in de toekomst het automatisch rijden en één van de duurste aankopen van mensen, zullen fabrikanten redenen genoeg geven om oude producten te vervangen. Maar dat zal niet gratis zijn. Ook bij de bouw van huizen brengen snel veranderende technieken mee dat huizen technisch snel verouderen en eerder vroeg dan laat best aangepast worden.

“Toen hij voor zijn nieuwe kantoor verlichting zocht, zei hij tegen Philips: “Ik wil betalen voor licht. Als je daar lampen en energie voor nodig hebt, mij goed, maar die ga ik niet betalen”, zegt Rau. Philips ontwierp een lichtplan met veel minder lampen dan doorgaans. De energiefactuur, herstellingen en herbestemming neemt het bedrijf op zich. Zes jaar later biedt Philips licht als service al in de hele wereld aan.” Wat een mooi verhaal. Geniaal. Spijtig dat we niet weten of ‘de dienst’ van Philips alles samen duur of goedkoop was. Je moet er niet van uitgaan dat Philips het winstprincipe heeft opgegeven. Een lamp in eigen huis vervangen kan zeer goedkoop. Een lamp in een bedrijf gaan vervangen vraagt een wagen met verbruik, verzekering en onderhoud en vooral een persoon die rijdt, parkeert en een ladder en een lamp naar verdieping X brengt. Zou dat goedkoop zijn?

“Onder andere BMW, Bosch, Schiphol en Philips doen al mee.” Daar ga ik echt geen kritische opmerking meer over schrijven. Hoe naïef kun je zijn?

Utopieën kunnen mooi zijn. Net als sprookjes.

Dr. Marc Vermeersch

Advertenties

Over marc vermeersch

Sedert 2002 werk ik aan een "geschiedenis van de mens". In 2008 verschenen twee boeken over jagers en verzamelaars. in 2012 verscheen het boek van mijn doctoraat. Boek 3 over het ontstaan van landbouw en veeteelt in Zuidwest-Azië verscheen in oktober 2014. De volgende jaren werk ik aan Boek 4 over landbouw en veeteelt in China, Amerika en Nieuw-Guinea.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s