De achteruitgang van het geloof in het Westen

Why there is no way back for religion in the West |
David Voas, TEDx, University of Essex, 17 juli 2015. Klik hieronder voor de video.

(108) Why there is no way back for religion in the West | David Voas | TEDxUniversityofEssex – YouTube

Discussies onder vrijzinnigen draaien soms, al sedert meerdere decennia, over de achteruitgang van het christendom. Vandaag ontkent niemand nog die achteruitgang. In Gent alleen werden afgelopen jaren in snel temp 17 kerken gesloten. De zichtbare aanwezigheid van de kerk is er voor het grootste stuk verdwenen. Het aantal nieuwe wijdingen van nieuwe priesters neigt naar nul. Het ziet er in het Westen slecht uit voor het voortbestaan van de erken en het christendom. Ze zijn voor onze ogen als het ware verdampt. Een traditie die ongeveer 1400 jaar oud is zeer snel, op ca. 50 jaar, bijna volledig verdwenen. Er wordt nauwelijks nog voor de kerk getrouwd en er wordt zelfs zeer snel niet kerkelijk meer begraven ook al was dit de wens van de oudsten onder ons.
Uiteraard is er nog religie in onze kontreien, bv. van de islam maar ook van een groot deel van de ecologisten die de natuur een bovennatuurlijke waarde toekennen en vinden dat iedereen zich aan de natuur moet onderwerpen.

David Voas, is professor aan de universiteit van Essex. Hij analyseerde in een TEDx-conferentie de achteruitgang van het geloof in de Westerse maatschappij. Hij geeft dat de naam, “The secular transition”, ‘de seculiere overgang’.
(Onderstaande is een samenvatting van zijn conferentie maar geen letterlijke weergave.)

Voas bespreekt religiositeit in het Westen, landen in Europa, Noord-Amerika, een paar in Oost-Azië en Latijns-Amerika.

Mensen waren de afgelopen decennia als jonge volwassenen minder religieus dan hun ouders. Dat is zichtbaar op de grafiek van het aantal mensen dat zich als gelovig omschrijft in Nieuw-Zeeland. Merk op dat de daling constant is.

Achteruitgang van het geloof in Nieuw-Zeeland.

In 1900 was bijna iedereen In Nieuw-Zeeland religieus In 1990 was dat nog iets meer dan een derde.
Hetzelfde gebeurde in de VS, waar in 1990iets meer dan 40% van de bevolking gelovig was.

Achteruitgang van het geloof in de VSA


In Canada was het aantal gelovigen in 1985 al tot 20% gedaald.

Achteruitgang van het geloof in de VSA

Voas bespreekt ook dat dit geen leeftijdsverschijnsel is, dat m.a.w., mensen niet ongeloviger worden als ze ouder worden. Hij bespreekt ook de veronderstelling dat de klassieke kerk(en) zouden vervangen worden door nieuwekerken zoals de Mormonen, de Pentecostals of de islam, het hindoeïsme of het boeddhisme of alternatieve spiritualiteit. Zelfs in de VS in de achteruitgang van het geloof ingezet. Het volgt hetzelfde patroon van generatievervanging. De securalisatie zette zich verder.

Zou religiositeit niet kunnen terugkomen?

De Human Development Index, wordt opgesteld door de UN en houdt o.a.  levensverwachting, jaren van scholing, Het Nationaal Inkomen per hoofd enz. bij. 

Noorwegen staat aan de top, Niger staat helemaal onderaan. Het is duidelijk dat de meest ontwikkelde landen het minst religieus zijn.  Daar zijn uitzonderingen op, bv. de landen van het Arabische schiereiland. Zij zijn rijk en religieus maar in 1950 waren ze arm en religieus. In die landen gaat de twijfel (deïsme) en het atheïsme vooruit.

De hoofdreden ziet hij in modernisering.

  • Welvaart brengt keuze.
  • Internationale contacten brengt mensen van verschillende opvattingen geloofsovertuigingen met elkaar in contact.
  • Materiële en spirituele zekerheid lijkt de nood aan religie te doen afnemen.

Er is m.i. een andere belangrijke reden: naarmate wetenschap vooruitgang boekt wordt de ruimte voor kennisverwerving voor religie kleiner. De Romeinse filosoof Lucullus merkte dat circa 2100 jaar geleden al op. Toegepaste wetenschap laat toe om steeds meer oplossingen te vinden voor problemen. Zo moet de zegen van de voorouders of goden voor heel wat problemen niet meer opgeroepen worden. Ze werden langzaam werkeloos.

Religie komt moeilijk terug. Als religie eenmaal achteruit is gegaan, komt het moeilijk terug naar zijn oude situatie. In bv. de USSR, China en het Iran van de Sjah religie onderdrukten. Toen die druk verdween kwam religie terug tot een niveau dat je zou verwacht hebben.

Het hindoeïsme vinden jongeren in het westen vaak exotisch.

Vandaag groeien mensen in het Westen op met enige kennis van religie maar nauwelijks of geen religieuze praktijk. Religie is bijna contracultureel geworden. Het komt nog in het nieuws met terrorisme, geweld, onverdraagzaamheid, (kinder)misbruik enz. Dat is slecht voor de aantrekkingskracht.

Het is niet dat alle westerlingen rationale denkers zijn, integendeel. Velen geloven nog in een vorm van leven in het hiernamaals.

De meeste westerlingen zijn niet echter sterk geïnteresseerd in religie, het speelt geen rol in hun leven. “Er is geen weg terug voor religie in het Westen.” (Voas)

De secularisatie werkt door de vervanging van generaties. Dat is een traag proces. Religie is in het Westen aan het verdampen.

Dr. Marc Vermeersch   –  marc.vermeersch@gmail.com

De Human Development Index, Religie

Religion by Country 2021 (worldpopulationreview.com)

De cijfers voor België geven m.i. de werkelijkheid niet weer. Zou ca. 60 van de Belgen zichzelf als christelijk omschrijven?
Ik heb ook twijfels over de cijfers voor andere landen. M.i. wordt het geloven systematisch overschat en de twijfel en het atheïsme systematisch onderschat.

De Human Development Index, Algemeen

Human Development Index (HDI) by Country 2021 (worldpopulationreview.com)

Over marc vermeersch

Sedert 2002 werk ik aan een "geschiedenis van de mens". In 2008 verschenen twee boeken over jagers en verzamelaars. in 2012 verscheen het boek van mijn doctoraat. Boek 3 over het ontstaan van landbouw en veeteelt in Zuidwest-Azië verscheen in oktober 2014. De volgende jaren werk ik aan Boek 4 over landbouw en veeteelt in China, Amerika en Nieuw-Guinea.
Dit bericht werd geplaatst in atheïsme, religie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s